Grootschalig onderzoek cultuur, bevindingen en cultuursessies

Cultuursessies 2018-2019 zijn uitgesteld
Tout Maastricht had het voornemen om samen met de Universiteit Maastricht in seizoen 2018-2019 vier cultuursessies te organiseren naar aanleiding van de resultaten van het grootschalig onderzoek naar cultuurbeoefening, cultuurbezoek en cultuurwaardering in Maastricht 2017. Deze zijn voorlopig uitgesteld. Stichting Tout Maastricht heeft zich teruggetrokken uit de organisatie. De voorbereidingen en het tot stand brengen van de sessies is nu in handen van de gemeente Maastricht. Inhoudelijk wordt het programma afgestemd met het onderzoeksteam van de Universiteit Maastricht. Indien er meer informatie bekend is, zullen we er via deze webpagina naar doorverwijzen.

Meer weten over het onderzoek en inzage in de resultaten? Klik hier!

cultuursessie_titel-2.jpg

Thema's
De vier thema’s die door Tout Maastricht en de Universiteit Maastricht gekenmerkt waren en in hun analyses als uitkomst boven de andere bevindingen uitspringen, zijn als volgt:

  • # 1 Cultuur is van de hele stad, toch?

Verdeeldheid cultuur in een gespleten stad

Maastricht als geheel ‘scoort’ goed als het gaat om cultuurbeoefening en cultuurbezoek. 62% van de Maastrichtenaren beoefent actief cultuur in de vrije tijd en 94% van de inwoners van Maastricht heeft in de afgelopen 12 maanden cultuur bezocht. Echter, wanneer men inzoomt op de cijfers, worden grote verschillen duidelijk. Verschillen met betrekking tot wát verschillende bevolkingsgroepen aan cultuur doen (of niet) en hoe belangrijk zij cultuur vinden. Opleidingsniveau blijkt van grote invloed te zijn. Zowel laagopgeleide als hoogopgeleide inwoners van Maastricht doen aan cultuur, maar niet aan dezelfde cultuur en zeker niet in gelijke mate. Voor het overgrote deel zijn het hoger opgeleide Maastrichtenaren die aan cultuurbeoefening doen, cultuur bezoeken en cultuur belangrijker vinden en meer waarderen ten opzichte van lager opgeleide inwoners van de stad.

  • # 2 Maastricht: een leeftijdsvriendelijke culturele stad?

Senioren en cultuurparticipatie

In Maastricht, maar ook landelijk, neemt de cultuurparticipatie af naarmate de leeftijd stijgt. In de leeftijdscategorie 65 jaar en ouder worden ‘persoonlijke omstandigheden’ het vaakst genoemd als reden om niet aan cultuurbezoek te doen. Maastrichtenaren van 65 jaar en ouder hechten daarentegen veel belang aan cultuur. Senioren vinden cultuur voor zichzelf belangrijker dan jongeren. Van de leeftijdscategorie twaalf- tot negentienjarigen vindt 53% cultuur (heel) belangrijk voor zichzelf tegenover 74% in de categorie 65 jaar en ouder. Senioren waarderen daarbij zowel de mogelijkheden tot cultuurbeoefening als het cultuuraanbod in Maastricht hoger dan jongeren. Deelname aan cultuur is voor senioren van grote waarde. Het houdt hen vitaal en vergroot hun welzijn. Het is inmiddels helder aangetoond dat cultuurparticipatie mensen (mentaal) gezonder maakt, bijdraagt aan het welbevinden en gelukkig ouder worden.

  • # 3 Nood aan amateurkunsten 2.0.?

(Niet-)georganiseerde actieve cultuurbeoefening

Maastricht en Zuid-Limburg kennen een rijke traditie van het verenigingsleven. Vaak georganiseerd rond bestaande, traditionele gemeenschappen. Hoewel het traditionele verenigingsleven wellicht onder druk staat, is het aantal actieve kunstbeoefenaars hoog. De actieve cultuurbeoefening in Maastricht ligt met 62% op een iets hoger niveau dan het landelijk gemiddelde. Relatief weinig participatie vindt echter in georganiseerd verband plaats. Actieve cultuurbeoefening in Maastricht vindt vaker niet-georganiseerd dan georganiseerd plaats. De meeste Maastrichtenaren die cultuur beoefenen zijn geen lid van een vereniging, instelling of informele groep: 79% van degenen die zingen, 70% van de Maastrichtenaren die een instrument bespelen en 85% van de inwoners die tekenen. Inspanningen van de stad zijn tot nu toe echter meer gericht op georganiseerde actieve cultuurbeoefening.

  • # 4 To (Eu)regio or not to (Eu)regio?

Stedelijke cultuurregio Zuid

Uit het onderzoek blijkt dat bijna de helft van de Maastrichtenaren (ook) cultuur bezoekt buiten de stad: 45% in de rest van Nederland, maar buiten Zuid-Limburg, 37% in Zuid-Limburg, 30% in het buitenland, maar buiten de Euregio Maas-Rijn. De Euregio trekt het minste cultuurbezoek vanuit Maastricht: 27%. Ondanks inspanningen en focus op Euregionale verbinding en samenwerking, blijft dit dus achter.
Maastricht bevindt zich samen met steden/gemeenten Heerlen en Sittard-Geleen in de stedelijke cultuurregio Zuid-Limburg. Waar regionale samenwerking op een aantal beleidsterreinen al langer bestaat, is samenwerking in cultuurbeleid recentelijk ook vanwege Rijksbeleid actueel en relevant geworden. Binnen het nieuwe cultuurstelsel dat ingaat per 2021 en is gebaseerd op advies van de Raad voor Cultuur, zal het invullen van landelijk cultuurbeleid veel meer bij stedelijke netwerken komen te liggen. Dit vereist samenwerking en afstemming tussen de drie Zuid-Limburgse steden, naast samenwerking met Rijk en Provincie. Daarvoor is voldoende kennis van elkaars culturele profielen, van productie en participatie, van aanbod en interesse van bewoners en bezoekers echter noodzakelijk. Het is van belang om betrokkenen en de beleidsmedewerkers van de drie steden bij elkaar te brengen om kennis over de eigen steden (inclusief reeds gedaan onderzoek) met elkaar te delen.

Vragen? Bel 043-8527053 of mail naar info@toutmaastricht.nl