Geheugenkoren: zing en ontmoet

Geheugenkoor

Screenshot uit de documentaire 'Geneet vaan 't leve' gemaakt door filmmaker Richard Dols.

De opzet van het Geheugenkoor is heel eenvoudig: Dementerende senioren zingen liedjes van vroeger, komen in contact met anderen en worden zo even uit hun dagelijkse beslommeringen gehaald. Voor de te zingen liedjes wordt uit een breed spectrum geput: de actualiteit, religie, seizoenen en dergelijke. De liedjes komen spontaan op tijdens de interactie tussen de muzikant en de bejaarden. Ondanks hun dementie kennen de senioren de liedjes nog heel goed.

Een oppepper voor het zelfbewustzijn
Voor de kwetsbare dementerende senioren startte in september 2011 in verzorgingshuis Klevarie het Geheugenkoor, een project van dirigent en muziekdocent Edward Berden, in samenwerking met Trajekt, Envida en Tout Maastricht.

Aanleiding om Geheugenkoren te starten is een BBC-documentaire Que sera, sera (2010, GB) over gelijksoortige koren, opgezet in Groot Brittannië. Door het zingen van bekende liedjes krijgt het zelfbewustzijn van de dementerende bejaarden een impuls en ontstaat tussen de familieleden en hun moeder, vader, opa of oma, een interactie die er al lang niet meer is geweest. Zang en muziek prikkelt de hersenen en doet het verleden terugkomen.

Uitbreiding
Op initiatief van Tout Maastricht is er in 2013 samen met Evida gezocht naar uitbreidingsmogelijkheden van de Geheugenkoren. Nagenoeg alle tehuizen van Envida reageerden enthousiast! Anderhalf jaar naar aanvang is het project dusdanig succesvol dat er een tweede dirigent, Peter Knops, in de arm is genomen. Zodoende konden meer tehuizen aansluiten, zowel binnen als buiten Maastricht. In 2014 heeft het Fonds voor Cultuurparticipatie een subsidie toegekend voor de doorontwikkeling van het project. Vanaf 2015 worden er ook Geheugenkoren georganiseerd bij verschillende locaties van Mosae Zorggroep.

Sociale interactie
De reacties bij zowel dirigenten Edward Berden en Peter Knops als de bewoners en het personeel van de verzorgingstehuizen zijn erg positief.

"Ik ben tevreden als ik zie dat er iets gebeurt met mensen. Dat verschilt enorm per week. De ene keer is men passief; de andere keer krijgt iemand een spontane opleving. Soms hebben we gewoon heerlijk samen gezongen," aldus Edward.

GK2.jpg

Documentaire Geheugenkoren
Op verzoek van Tout Maastricht heeft filmmaker Richard Dols een documentaire gemaakt over het bijzondere project: Geneet vaan 't leve. Hiervoor heeft hij gedurende 2015/2016 de Geheugenkoren en betrokken senioren intensief gevolgd en hen vervolgens op integere wijze in beeld gebracht. De documentaire zal allereerst in diverse verzorgingstehuizen getoond worden, waarna de beelden ook voor het brede publiek te zien zullen zijn. De trailer is hier te zien: https://vimeo.com/210724770.

Het Herinneringskoor
Omdat de Geheugenkoren in tehuizen zo succesvol zijn, is nu ook een extramuraal koor gestart voor thuiswonende mensen met dementie en hun partners c.q. mantelzorgers. Op maandag 3 april was de eerste bijeenkomst bij Athos Eet- Maakt- Doet, Athoslaan 12 a, 6213CD in Maastricht.

Elke maandag om 15.00 uur zijn deelnemers en mantelzorgers welkom bij Athos. Bij interesse in deelname graag even aanmelden bij Geerte Courtens, mail geerte@toutmaastricht.nl of bel +31 (0)43 852 70 53.

Toekomst
De organisatie en coördinatie van de Geheugenkoren zal in de toekomst uitgevoerd worden door Kumulus, centrum voor amateurkunstbeoefening in Maastricht en omstreken. Het is niet alleen nodig, maar ook wenselijk dat er structureel contact blijft met de locaties en dat er regelmatig voortgangsgesprekken plaatsvinden met de muzikaal begeleiders. Door deze verbinding met Kumulus kunnen we de kwaliteit van de Geheugenkoren duurzaam waarborgen.

Een uitgebreid verslag over de Geheugenkoren is hier beschikbaar.

GK_kaft.jpg


Partners in de ontwikkeling & uitvoering van de Geheugenkoren:

logos_GK.jpg

Herinneringekoor in de 'Kwiek'.

“Toppers zijn we niet, maar plezier, ja, dat hebben we.”
Gemma en Jacques Smeets uit De Heeg zingen sinds april in het Maastrichtse Herinneringenkoor. Die lol, maar ook het verstevigen van de eigenwaarde van mensen met dementie, daar draait het in dit koor om.

Lees het volledige artikel hier: Kwiek, najaar 2017

Schermafbeelding_2017-10-03_om_11.17.04.png